Velt Fruitgroep Wevelgem Menen

Clemens

Clemens

Tijdens de Bogaardendag te Meerendree op zondag 9 oktober 2016 werden we door een bezoeker enthousiast aangesproken over het appelras Clemens. Hij herinnerde zich deze appel uit zijn jeugdjaren (de bezoek was niet direct de jongste...). Een mooi fris groen appeltje, golden-kleurig met aan de zonnezijde mogelijks een rood blosje. Een typische appel voor het Meetjesland.

Voer genoeg om op onderzoek te trekken. En zo geschiedde...

Meekers en Clemens?
(Eentje uit de vele: Meekers en Clemens uit Veltblad 2017/1)
Aan de titel te zien zou het eigenlijk zomaar een artikel kunnen zijn over het nieuwste Westvlaamse popduo die u van Blankenberge tot in het diepste puntje van de westhoek verzorgd van het nodige gejengel. In deze rubriek hebben we het echter steevast over appel peer en meer ;-).
Vandaag in de hoofdrol de appelrassen: Meekers appel en Clemens.
Toen Bart en mezelf op bezoek waren op de Boogaerdendag te Meerendree (een fijne uitstap die zeker en vast de moeite waard was) werden we door een jongeman aangesproken. Nu jong, Hoesaert Mark kan gerust de grootvader van m’n kinderen zijn. Hij vroeg ons of we het appelras ‘Clemens’ kennen, een appel die bewaart tot in april, het uitzicht heeft van een golden, een bijzondere smaak heeft en soms een klein blosje toebedeeld krijgt. Hij herinnert zic h deze appel van in z’n kinderjaren en weet ons te vertellen dat hij zeer blij is dat hij van dit appelras een boom kon kopen bij ‘De Witte Provijn’ in Poesele bij Nevele.
Onze aandacht is uiteraard getrokken. Jammer genoeg weet de man hier niet meer over te vertellen dan dit. Wij noteren de gegevens van Mark en hij belooft ons dat we eens mogen langsgaan om vruchten te proeven en mee te nemen.
Enige tijd later, bij ons bezoek aan de Provinciale Tentoonstelling van de Nationale Boomgaardenstichting te Mechelen, spreken we Paul Van Laer aan. We vragen hem naar het appelras ‘Clemens’. De naam is hem onbekend maar de beschrijving doet hem wel denken aan een appelras waarvan ze de oorsprong niet kennen: de ‘Meekers appel’.
Dit is een appel die meegebracht werd door stroopstoker Meekers op 1 van zijn reizen. Er doen verschillende verhalen de ronde maar men is niet zeker van de oorsprong...

bron: Hoogstamboomgaarden in Haspengouw vroeger en nu.

Voor ons uiteraard voer genoeg om een aantal Meerkers appelen van de expositie mee te nemen en op zoektocht te trekken.
Begin december trekken we uiteindelijk naar de buurt van Nevele. Op het programma; plantgoed ophalen bij ‘De Witte Provijn’ - een bezoek omtrent ‘Clemens’ bij Mark Hoesaert en een verrassing.
We worden hartelijk ontvangen door Mark alwaar al snel duidelijk wordt dat er geen gelijkenissen bestaan tussen de Clémens en de Meekers appel.
 
De ‘Clemens’ (linkerfoto) is wel een zeer lekkere appel. We zijn zeer blij dat we deze dit jaar kunnen aanplanten in één van onze boomgaarden. We vinden echter niet bijzonder veel informatie over dit ras terug. Hij wordt wel vermeldt in ‘Collecties fruitvarieteiten in cultuur’ een boekje uit 1954 van de Rijkslandbouwhogeschool te Gent.

We vinden ook een beknopte beschrijving terug in het ‘Verslag van het pomologisch congres’ gehouden te Brussel op 25 september 1921 met als thema ‘Lokaalverscheidenheden van Peren en Appelen in Vlaamsch België geteeld’

Het wordt nog een boeiende speurtocht... Wordt vervolgd...

Uiteindelijk heb ik nog een verrassing in petto. Allen kennen we het appelras ‘Trezeke Meyers’. Weinigen weten echter dat dit het synoniem is voor ‘Reinette De Landeghem’. Nu, het verhaal gaat als volgt. Het appelras ‘Reinette De Landeghem’ dat veelvuldig aangeplant werd in hoogstamboomgaarden in en rond Nevele, dreigde verloren te gaan. Het laatste exemplaar werd teruggevonden bij de hovenierswoning van het kasteel van Landegem.


Ondertussen werd dit huis niet langer bewoond door de hovenier maar door een boerenfamilie. De oude dame die nog op het hof woonde had de naam ‘Trezeke Meyers’. Als eerbetoon aan haar werd haar naam als synoniem gebruikt voor ‘Reinette De Landeghem’. Landegem ligt vlak bij Nevele. Ik had geen beter bezoek kunnen arrangeren dan dit om deze mooie dag af te sluiten...Hiernaast/boven zie je een afbeelding van de gerestaureerde hovenierswoning.


Dieter Dewitte